Kum ve cam
Kumdan cam nasıl olur?
Cam, yıldızlarda doğan silisyum ve oksijenden oluşan kumun eritilip atomlar düzenli bir kristal kuramadan hızla soğutulmasıyla oluşan saydam bir katıdır.
Son güncelleme:
Üç durakta
Atomları nerede doğdu?
Silisyum, büyük yıldızlarda oksijenin yanmasıyla oluşur. Oksijen de bir yıldız ürünüdür. İkisi birleşip silika (SiO₂) yapar.
Dünya'da nasıl oluştu?
Yer kabuğunun kütlesinin yaklaşık %46'sı oksijen, %28'i silisyumdur; kayaların çoğu silikattır. Granit gibi kayalar aşındıkça içlerindeki dayanıklı kuvars taneleri ayrılır: kumsaldaki kumun çoğu budur.
İnsan onu ne yaptı?
Kum, soda ve kireçle birlikte yaklaşık 1.500 °C'de eritilir. Hızla soğuyunca atomlar düzenli bir kristal kurmaya vakit bulamaz ve düzensiz, saydam bir katı oluşur: cam. Bilinen ilk cam eşyalar yaklaşık 4.500 yıl önce Mezopotamya'da yapıldı; cam üfleme 2.000 yıl kadar önce başladı.
Biliyor muydun?
Bilgisayar ve telefon çiplerinin temeli de kumdan elde edilen son derece saf silisyum.