Kömür
Kömür nasıl oluştu?
Kömür, yüz milyonlarca yıl önce bataklık ormanlarında gömülen bitkilerin ısı ve basınçla dönüşmüş hâlidir; içindeki karbon yıldızlarda, enerjisi ise Güneş'te doğdu.
Son güncelleme:
Üç durakta
Atomları nerede doğdu?
Kömürün ana atomu olan karbon, yıldızların içinde üretildi ve bitkilere havadaki karbondioksit yoluyla geçti.
Dünya'da nasıl oluştu?
Yaklaşık 360–300 milyon yıl önce (Karbonifer dönemi) dev bataklık ormanları vardı. Ölen bitkiler suyun altında tam çürüyemeden gömüldü; önce turbaya, sonra milyonlarca yıllık ısı ve basınçla linyite ve taş kömürüne dönüştü. Türkiye'deki linyitlerin çoğu ise çok daha genç.
İnsan onu ne yaptı?
Kömür, Sanayi Devrimi'nin buhar makinelerini çalıştırdı ve hâlâ çelik üretiminde kullanılıyor. Kömürü yakmak, bitkilerin yüz milyonlarca yıl önce havadan aldığı karbonu yeniden karbondioksit olarak havaya verir; iklim değişikliğinin başlıca nedenlerinden biri budur.
Biliyor muydun?
Bir kömür parçası, aslında depolanmış güneş ışığıdır: o ağaçlar fotosentezle Güneş'in enerjisini kimyasal bağlara kaydetmişti.
Yolculukta gör: Kömür ormanları (360–300 milyon yıl önce) →