Yağmur nereden geliyor, yağan su nereye gidiyor?

Sayılarla

• ≈ 9 günsuyun havada kalma süresi (ortalama)
• ≈ 3.200 yılsuyun okyanusta kalma süresi (ortalama)
• ≈ 2 mmtipik bir yağmur damlası

Beş durakta

1. 1

   Atomları nerede doğdu?

   Su molekülünün iki hidrojen atomunun çekirdekleri evrenin ilk saniyesinde oluştu; yaşları yaklaşık 13,8 milyar yıl. Oksijen atomu ise yıldızların içinde doğdu. Dünya'nın suyunun nereden geldiği tartışılıyor: bir kısmının gezegeni oluşturan kayalarla, bir kısmının sonradan çarpan buzlu gök cisimleriyle geldiği düşünülüyor.

2. 2

   Doğa onu nasıl hazırladı?

   Güneş okyanusları ısıtır, su buharlaşıp havaya yükselir; bitkiler de yapraklarından su buharı salar. Yükselen hava soğur ve buhar, toz, deniz tuzu ya da duman gibi yaklaşık 0,1 mikrometrelik zerrelerin üzerinde yoğunlaşıp bulut damlacığı olur. Yaklaşık bir milyon bulut damlacığı birleşince 2 milimetrelik bir yağmur damlası oluşur ve düşer.

3. 3

   İnsan ne yaptı?

   Yağmuru insan yapmaz, ama biriktirir: barajlar ve göletler yağmur suyunu toplar, arıtılan su borularla evlere gelir. Şehirlerin çatıları ve asfaltı ise yağmurun toprağa sızmasını engeller; su yüzeyden hızla akar ve bu, şehirlerde su baskınlarının başlıca nedenlerinden biridir.

4. 4

   Kullanınca ne oluyor?

   İçtiğimiz su, tarlaları sulayan su ve bitkilerin kökleriyle çektiği su eninde sonunda yağmurdan gelir. Bitkiler fotosentezde suyun hidrojenini şekere bağlar ve oksijenini havaya salar: soluduğumuz oksijenin bir kısmı bir zamanlar yağmur damlasıydı.

5. 5

   Sonra nereye gidiyor?

   Su bir yerde ortalama ne kadar kalır: havada 9 gün, nehirlerde 2–6 ay, göllerde 50–100 yıl, okyanusta yaklaşık 3.200 yıl, derin yer altı sularında 10.000 yıl. Sonunda yine buharlaşır ve yeniden yağar. Bugün yağan yağmurun molekülleri bir zamanlar dinozorların içtiği sudan da geçmiş olabilir.